BBEdit có lẽ là một trong những công cụ dành cho nhà phát triển được yêu thích nhất trên mọi nền tảng. Nhưng những mong muốn của người sáng tạo nên ứng dụng này, Rich Siegel, lại tương đối khiêm nhường. Anh bắt đầu viết phiên bản đầu tiên của phần mềm này từ năm 1989 vì cần có một công cụ biên soạn "xử" được những tệp "lớn", khoảng hơn 32 KB.

Anh giải thích: "Một trong những hạn chế của Macintosh Pascal là tệp nguồn không thể vượt quá 32 KB".

Đã hơn 25 năm trôi qua kể từ khi BBEdit ra mắt thị trường, ứng dụng này cũng đã chiếm trọn trái tim nhiều nhà phát triển, nhà khoa học, nhà thiết kế trang web cũng như người viết lách nhờ sức mạnh và tốc độ toàn diện của mình. (Giờ đây, Siegel thường thử nghiệm tệp 12 GB.)

Siegel vẫn là kiến trúc sư chính và kỹ sư trưởng của BBEdit. Hình xăm phân tử cafein trên cánh tay anh thể hiện sâu sắc nguyên tắc làm việc của anh. Chúng tôi đã trò chuyện cùng nhà sáng tạo này tại trụ sở của Bare Bones Software. Tại đây, Siegel ở cùng với một cặp vẹt xám châu Phi.

Giai đoạn đầu tiên củaBBEdit đã diễn ra như thế nào?
Hồi đó, để đưa phần mềm dành cho máy Mac đến với thế giới, mọi người phải gửi phần mềm đó lên Info-Mac Archive, một kho lưu trữ FTP do Stanford điều hành. Vậy nên tôi đã làm theo cách ấy. Sau đó, ngày càng có thêm nhiều người biết đến BBEdit qua mạng.

Tôi đã từng nói rằng nếu có ai muốn có bản sao trên đĩa, họ có thể gửi đĩa mềm đến nhà tôi rồi ghi địa chỉ nhà họ làm địa chỉ nhận trên phong bì gửi trả. Thế là tôi ngập trong đống đĩa mềm.

Tính theo tuổi "phần mềm", BBEdit phải tồn tại đến cả cuộc đời rồi. Anh thấy lực lượng người dùng đã thay đổi ra sao?
Lực lượng người dùng của chúng tôi ban đầu là các nhà phát triển phần mềm cho máy Mac, nhà khoa học, quản trị hệ thống và những người dùng chuyên kỹ thuật khác. Thay đổi trọng đại đầu tiên là phần mềm của chúng tôi trở nên phổ biến trong cộng đồng những người viết HTML và nhà phát triển back-end cho trang web. Khi ngày càng nhiều người biết đến phần mềm này hơn, chúng tôi đã có thể giúp mọi người hiểu rằng Internet được dựng lên từ văn bản và bạn có thể coi văn bản là dữ liệu hoặc tài liệu. Vì thế, vào đợt thay đổi tiếp đó, người dùng của chúng tôi mở rộng sang cả kiến trúc sư Internet, chuyên gia phân tích mật mã và nhà khoa học từ nhiều lĩnh vực mà chúng tôi không ngờ tới.

Làn sóng thứ ba của lực lượng người dùng đa phần là những người viết lách và người sáng tạo nội dung. Họ tập trung vào những con chữ và không muốn có gì cản trở những câu từ của họ.

Tuy nhiên, càng chứng kiến nhiều thay đổi, chúng tôi càng nhận thấy có một điểm không đổi đáng mừng ở cộng đồng khách hàng của chúng tôi: Họ đơn giản chỉ muốn hoàn thành công việc. Họ không bị sao lãng bởi những thứ bóng bẩy trong công cụ phần mềm của mình.

Anh đã chứng kiến mọi người tạo nên những dự án đáng kinh ngạc nào với BBEdit?
Nhiều quá trời luôn! Các khách hàng của chúng tôi đã dùng BBEdit để viết tiểu thuyết, làm luận án tiến sĩ cũng như những sản phẩm viết lách dài kỳ khác. Một khách hàng đã dùng BBEdit làm một phần trong quy trình phát triển để vận hành UAV (phương tiện bay không người lái) có kích thước ngang với chiếc F-16. Hệ thống điều khiển bay gửi dữ liệu đến BBEdit theo thời gian thực, ở đó các kỹ sư kiểm tra, thay đổi và gửi trả dữ liệu về lại máy bay chỉ trong vài giây. Bên cạnh đó, Dự án bản đồ gen người thậm chí còn dùng BBEdit để hỗ trợ phân tích các chuỗi ADN dài.

Phần mềm này đã biến hóa như thế nào qua nhiều năm?
BBEdit đã lần lượt trải qua nhiều biến đổi lớn về kỹ thuật. Đầu tiên là có cổng kết nối với PowerPC. Chúng tôi đã phát triển cấu phần OpenDoc. Giờ đây, chúng tôi vẫn còn sử dụng một phần kiến trúc nội bộ mà mình đã tạo cho cấu phần đó.

Sau đó, chúng tôi gần như viết lại hoàn toàn kiến trúc nội bộ của phần mềm rồi bổ sung cổng kết nối với Mac OS X. BBEdit là ứng dụng bên thứ ba đầu tiên được thiết kế để chạy trên hệ điều hành mới này. Tiếp theo, chúng tôi thêm cả cổng kết nối với Intel. Năm ngoái, chúng tôi đã hoàn tất quá trình viết lại BBEdit lần nữa, lần này ra mắt dưới dạng ứng dụng AppKit.

Giữa thời điểm chúng tôi làm việc với PowerPC và OpenDoc còn có một phát triển mới xuất hiện: sự ra đời của World Wide Web. Vào thời điểm đó, BBEdit đã có mô hình plug-in và hai khách hàng của chúng tôi - một người tại Vương quốc Anh và người còn lại ở Tây Ban Nha - đã tự viết nên công cụ đánh dấu HTML. Hồi đó là năm 1995 và chúng tôi thì chẳng mảy may có ý niệm gì về HTML, chỉ có thể nói là nó đang hiện diện ở đâu đó. Vậy là chúng tôi đánh giá những công cụ này, chọn ra một nhóm trong số đó để kết hợp với BBEdit rồi thế là "lên đường". Mà cũng không biết gì nhiều cho lắm...

Hiện nay, BBEdit là một trong những ứng dụng được yêu mến nhất. Vậy anh nghĩ vì lý do gì?
Chúng tôi luôn luôn tôn trọng người dùng nhất. Mọi quyết định nội bộ về giao diện và tính năng đều phải trả lời câu hỏi "Khách hàng cần gì?" và "Làm cách nào để giúp họ tăng năng suất?" (Chứ không phải "Làm cách nào để mang cho họ cái họ cần?" vì đó không phải là câu hỏi thích hợp). Máy Macintosh đã ra đời để giúp mọi người làm nên những điều kỳ diệu và chúng tôi đặt trọn niềm tin vào đó.